Andere tijden – een lichtgewicht essay over Dynasty

Ongemerkt verandert er altijd van alles. Pas wanneer je afstand neemt en terugkijkt op een bepaalde periode, zie je hoe in vrij korte tijd gewoontes, situaties en leefomstandigheden totaal zijn veranderd. Het zal de vaste lezers van mijn blog niet zijn ontgaan: ik zit middenin een Dynasty-marathon. De saga, die voornamelijk draait om de strijd tussen Blake Carrington en zijn nemesis Alexis Colby, werd oorspronkelijk uitgezonden tussen 1981 en 1989. De makers van Dynasty creëerden een wereld die bijna volledig bestond uit glitter en glamour. Een eenzijdig beeld weliswaar, maar onbedoeld krijg je als kijker het tijdsbeeld van de eighties heel helder voor ogen.

Allereerst iets over de serie zelf. Scènes slepen zich minutenlang voort en gaan voornamelijk over verstoorde liefdesverhoudingen. Er zit nauwelijks humor in Dynasty. Wel veel kommer en kwel van mensen die elkaar al dan niet expres in de weg zitten of lastig vallen. Toch valt er veel te lachen om Dynasty. De steeds uitzinniger wordende outfits van Alexis. Het drankgebruik: wederom door Alexis. Er gaat bijna geen scène voorbij of ze schenkt een brandy, martini of een glas champagne in voor zichzelf. De scriptschrijvers durfden het bij het extreme karakter van Alexis wél aan om er een humoristische draai aan te geven. Een running gag is de snelheid waarmee haar P.A.'s ontslag nemen. Hun namen onthoudt ze niet eens. 'Close the door, Kyle!' 'Kyle was your former assistent. I'm Jerome.' 'Whatever. Do as I told you.'

Vergeleken met series van nu doet Dynasty wat traag aan, misschien. Aan genrehopping doen ze niet: geen spontane muzikale uitspattingen als in Ally McBeal, geen voice-overs à la Sex & The City, geen gedeelde screenshots zoals bij 24. Dat moest allemaal nog worden uitgevonden. Dynasty werd gewoon rechttoe rechtaan gefilmd, met als enige uitspatting de zoomlens en een in vaseline gedrenkte flashback. En toch staat het nog altijd als een huis.

Wat ook direct opvalt is het totale gebrek aan moderne communicatie. Op de bureaus van Blake en Alexis (die van haar met slagtanden als poten) prijkt niet eens een computer. Een in leer gebonden schrijfblok, een vergulde pen, een druktoetstelefoon en een tafelaansteker volstaan. Uiteraard is er aan boord van de privéjets en in de limo's met chauffeur wél telefoon aanwezig, maar het gemak waarmee iedereen nu naar z'n smartphone grijpt, bestond toen nog niet. Personages waren hierdoor soms weken spoorloos. Wie nu ontvoerd wordt, whatsappt gewoon even of zet op z'n minst z'n location op actief. Door ziekenhuisgangen galmt continu een intercom: 'Wil dokter Smith zich melden bij operatiekamer vier?'. En wat fijn voor de hoofdrolspelers dat er nog geen internet was. In die tijd kocht je gewoon de uitgeverij en sloot je de deuren als iemand onverhoopt een rottig boek over je wilde schrijven (uiteraard weer een actie van Alexis).

In 1981 tijd werd Dynasty zowel geprezen als verguisd vanwege de aanwezigheid van Steven Carrington. Het was min of meer de eerste prominente homorol op televisie. Er werd wat afgelebberd in de serie en heel wat naspel-sigaretten opgestoken. Maar de enige seksuele interactie van Steven bestond uit een schouderklop en een schalkse blik. Toch was dit destijds zeer controversieel. En Steven was dan misschien homo, twee van z’n vriendjes gingen dood voor het ook maar serieus werd. Ook trouwde hij twee keer met een vrouw, dus het hele gay-aspect kwam nogal schizofreen in beeld.
Maar ook de andere verhoudingen waren traditioneel. Toen Blake met Krystle trouwde, stopte ze meteen met werken. Nu kwam dat ook omdat haar werk als secretaresse niet bij haar nieuwe status paste, maar het duurde nog vier seizoenen voor ze weer aan het werk ging. In de tussentijd speelde ze het rijke vrouwtje van. Iedere dag ontbijten een nieuwe peignoir, daarna een ritje te paard (waar Alexis haar eens vanaf liet kletteren, met een miskraam als resultaat) en vooral veel bij open haarden liggen en ‘But, Blake… Ohh Blake… Blake listen to me’ fluisterend.
Toen dochter Fallon aan het werk wilde, raadde ieder haar dat sterk af. Wie zorgt er dan voor Little Blake? Ehm, het dertigkoppige personeel? Krystle, die toch de hele dag voor die open haard lag? De twee nanny’s?
De grote uitzondering was natuurlijk weer Alexis, die mannen behandelde als speeltjes en als keiharde zakenvrouw uitzonderlijk koelbloedig tekeer ging tegen wie dan ook. Gespuis dat haar thuis kwam lastigvallen, stuurde ze naar beneden via de dienstlift: ‘The báck door, ex-congresman McVane! Don’t you dare using the main entrance, you miserable has-been! Just slither back to where you came from…’

Een opvallend kenmerk van Dynasty was het totalitaire materialisme van de Carringtons en Colby’s. Ze hadden geen booreiland ergens in de Mexicaanse Golf, maar gewoon de hele Zuid-Chinese zee. Krystle en Alexis liepen rond in enorme nertsmantels. Zelfs in huis hield Alexis haar bontmutsen op. Naarmate de seizoenen verstreken werden de schoudervullingen steeds breder. Op een gegeven moment lag Alexis zelfs kaviaar te vreten in de gevangenis. Voor haar kleinkinderen nam ze pluche beesten mee die groter waren dan haarzelf. Tijdens een soirée van Krystle en Blake liep ze de keuken in en declameerde: ‘Waterkers is voor giraffen’, en eiste ze (alweer) kaviaar. Blake bekogelde zijn vrouw met colliers, diamanten ringen, edelstenen en cabrio’s. Zoon Adam kreeg als welkomstcadeau een glimmende Ferrari. De Carrington Mansion had 48 kamers, met daarin onder meer een ‘gym’, waar de mannen in kleine glimmende broekjes hun fitness-oefeningen deden. De eerder genoemde privéjets waren ingericht als boudoirs. Alexis had een 20-persoons jacuzzi in haar penthouse. Blakes halfzus Dominique Deveraux boekte een aparte kamer voor haar garderobe: ‘I don’t sleep IN my clothes and I will certainly nog sleep WITH my clothes’. Toen Krystle al haar dure spullen had verkocht omdat Blake financieel door een dal ging, riep hij: ‘But these were MYYYYYY gifts!’. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden. Nu was dit voor toen al uitzonderlijk, maar dergelijke poenerigheid, daar kom je nu zeker niet meer mee weg.

Dat is een ander teken des tijds: het totale gebrek aan duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Sustainability is het woord van deze tijd en dat sijpelt langzaam door in alle geledingen van de samenleving. Zelfs in soaps wordt volop verantwoord geleefd. De laatste grote productie op de Nederlandse tv ging over een familie met een bloemenkas. Op allerlei manieren sijpelt er politieke correctheid door in series. Waar Alexis steevast een cigarillo opstak als haar iets dwars zat (en dat was zo’n beetje in elke scène) wordt tegenwoordig alleen in Mad Men nog volop gepaft. Waar de Peta mekkert om een bontkraagje van een Olsen Twin, kon je de 192 pootjes van de nertsen in Krystles mantel tellen.

Uiteindelijk moest Dynasty het zelf ook met minder doen. Omdat de kijkcijfers na seizoen zes dramatisch kelderden, werd het budget teruggeschroefd. De actrices kregen bescheidener outfits. De inmiddels peperdure Joan Collins mocht steeds minder vaak komen opdraven als Alexis. Het ging eigenlijk al mis aan het einde van seizoen vijf. Als cliffhanger hadden de schrijvers bedacht dat Alexis tot koningin van Moldavië zou worden gekroond. Dochter Amanda trouwde met de prins. Tijdens het huwelijk pleegden guerilla’s een staatsgreep die uitmondde in een shoot-out van de gehele cast. Maar bij de start van seizoen zes bleken alleen Stevens vriendje en een mislukte love interest van Blake het loodje te hebben gelegd. Een aflevering lang hielden ze de kijker in spanning, want waar was Alexis? Nou, die zat thuis te mokken omdat ze geen salarisverhoging had gekregen.
Waarom de kijkcijfers precies kelderden is niet zo vreemd. De verhaallijnen werden steeds idioter. Zo kreeg Krystle een dubbelganger die haar plaats innam, terwijl de echte Krystle wekenlang zat vastgebonden op een zolder. Fallon verdween weer eens, om terug te komen met het verhaal dat ze door aliens was ontvoerd. Verder liepen er allerlei personages in de serie rond zonder dat duidelijk werd wat ze er deden. Zo’n Dominique Deveraux bijvoorbeeld. Wat kwam zij nou helemaal doen? Of Sable, de nicht van Alexis? Haar zus Caress? Ze hadden voor vetes moeten zorgen, maar zonder sterke verhaallijnen draaiden hun rollen uit op niets.
Verder maakten de networks liever goedkopere comedyseries, die voor veel minder geld meer kijkers trokken. De Cosby Show bijvoorbeeld, en allerlei andere om gezinnen draaiende shows als Family Ties en Who’s The Boss.
En zo ging Dynasty na negen seizoenen als een nachtkaars uit. Er volgde nog een reüniespecial van anderhalf uur. Hierin dook ineens de eerste Steven Carrington op, acteur Al Corley. Hij was uit de serie gestapt vanwege de ongeloofwaardigheid van zijn continue geaardheidswisselingen. In een breed uitgesponnen verhaallijn kreeg Steven het nieuwe gezicht van een nieuwe acteur, nadat hij gruwelijk verminkt was geraakt bij een ongeluk op een olieplatform. Maar voor de reünie hadden ze hem doodleuk terugveranderd. Dergelijke soapwetten (het veranderen van acteurs voor dezelfde rol, het snel ouder laten worden van kinderen, etcetera) zijn nu gemeengoed. Toen sprak men er nog schande van.

Al met al is Dynasty leuk om opnieuw te bekijken. Helemaal als je het tegen het licht houdt van de veranderende maatschappij en de rol die televisie daarbij heeft gespeeld. En nog stééds speelt.

Vijftig Tinten Grijs-maand

Gisteren zag ik Heleen van Rooijen op tv. In steenkolen-Engels kraaide ze over haar nieuwe boek met als onderwerp een geile gigolo, dat geloof ik in de Verenigde Staten wordt uitgebracht. 'Wat E.L. James doet, dat deed ik al veel eerder', moet de stoutste schrijfster van Nederland gedacht hebben. In haar nieuwste boek maakt ze bekend dat ze voor 35 euro een mannelijke hoer had ingehuurd en wat ze allemaal met hem heeft uitgespookt. Zo'n twintig vrouwen sloegen Heleen besmuikt gade terwijl die in een gorgelende geheimtaal een passage uit haar boek voorlas.

Echt spannend wilde het niet worden, al is het voor Heleen te hopen dat ze een graantje kan meepikken van de vrouwenpornohype die heerst. E.L. James loopt lekker binnen met haar neurotisch opgeschreven martelfantasietjes. In de wereldwijde bestsellerlijsten beslaat ze de hele top drie met haar Vijftig Tinten Grijs en de vervolgdelen daarop. Dat wil ons ondeugende Heleentje ook wel.

Heleen is niet de enige die geld ruikt, of aandacht. De hele maand november is het 'Vijftig Tinten Grijs'-maand op Net 5. Ze proberen de zender uit het slop te trekken met een serie 'erotisch getinte' films die iedereen die zich daarvoor interesseert al honderd keer heeft gezien, zoals Eyes Wide Shut, 9,5 Weeks en Basic Instinct. Ze brengen de grijsgedraaide films aan de man als volgt: “Bind jezelf vast aan je stoel en blijf zitten voor heerlijke klassiekers." Ooh la la!

Ook zal een rijtje BN'ers komen opdraven voor een I Love-programma, waarin ze de onderwerpen over de tong laten gaan die aan bod komen in de E.L. James-boeken. Hopelijk zijn dat geen derderangs cabaretiers die met rode oortjes mogen komen vertellen hoe kinky ze eigenlijk hadden willen zijn, maar dat ze dat natuurlijk heus niet echt doen, hihihi. Of reality-sletjes uit Secret Story, de Big Brother-kloon die Net 5 in 2011 weer op de kaart had moeten zetten. Ongetwijfeld komt Heleen van Royen ook voorbij. Dat gigolo-boek verkoopt zich natuurlijk niet vanzelf.

Een avondje nieuw tv-seizoen

Ik weet het, op deze plek laat ik de laatste tijd schromelijk weinig van me horen. Op de een of andere manier ontbreekt het aan zin, tijd, inspiratie of hoe je het ook wilt noemen. En soms is het nu eenmaal fijn om als een zak aardappelen voor de tv te hangen.

Zoals gisteravond. Het nieuwe tv-seizoen is begonnen, wat betekent dat zowel de commerciële als publieke omroepen weer een enorme bak nieuwe pulp over de kijker uitstorten. Met name SBS Nederland heeft een hoop te winnen. De laatste jaren zijn de zenders SBS6, NET5 en Veronica door RTL naar de achtergrond gedrukt. Zo'n beetje alle nieuwe initiatieven draaiden uit op flops. Ze proberen het tij nu te keren met plat volksvermaak als Sterren Springen op Zaterdag, waarvan ik gisteren de herhaling zag.

Het is er allemaal weer hoor. Gerard Joling in een glitteroverhemd die zijn hit Shangri-La heeft verbasterd tot Theme Tune. Derderangs celebs als Jody Bernal die het moeten opnemen tegen 'tv-diva' Patty Brard. Het idee om BN'ers kunstjes te laten doen lijkt achterhaald, maar scoort nog altijd. Zeker als het gaat om kunstjes die live worden uitgevoerd en redelijk riskant zijn, zoals schoonspringen. Aanvankelijk dacht ik: jammer dat er water in dat zwembad zit. Maar toen Patty plat op haar bek voorover klapte voelde ik toch een soort van medelijden. Of was het stiekem toch leedvermaak?

Eerder die avond liep ik me al te ergeren aan De Modepolitie 2.0 op RTL5. Hoewel het presentatieduo vooraf wilde beweren dat ze niemand afzeiken met het programma en dat ze mensen wilden hélpen, was de toon toch te vals. Want intussen deden de makers het wel, maar dan heel gemeen achteraf via de voice-over. Terwijl een meisje wegvluchtte voor modetypjes Manon Meijers en Thijs Willekes (Thijs Wileenkus voor intimi. Waar is trouwens de Haarpolitie als je hem nodig hebt?), luidde het begeleidende commentaar: 'Daar was toch niks meer aan te redden.' Hoezo, geen afzeik-tv?

SBS6 probeerde het intussen met een fictieve talkshow, waarin de Gooische Vrouwen-karakters Martin Morero (Peter Paul Muller) en zijn tante Cor (Beppie Melissen) gasten ontvingen in hun protserige villa. Een soort Villa Felderhof, maar dan met nietszeggende types als rapper Lange Frans, die met zijn Amsterdamse accent overigens feilloos liet horen hoe slecht die Martin het Mokums imiteert. Lange Frans en Ireen Wüst deden hun best als gasten, maar hadden het zichtbaar moeilijk met het geschmier van de acteurs. Maar zoals het echte sterren betaamt gold ook voor hen: wat er ook gebeurt, altijd blijven lachen.'

Vlak daarna was het tweede seizoen van Wie Trouwt Mijn Zoon van start gegaan op SBS6. Dit jaar niet met de empathische Robert ten Brink, maar met de wat kleurloze Eric van der Hoff. In al zijn wanstaltigheid is het programma een schot in de roos. Wat WTMZ pijnlijk duidelijk maakt is hoeveel jonge mannen een totaal gestoorde relatie met hun moeder hebben. Zo lagen moeder Ansje en zoon Angelo innig verstrengeld samen op een bank, terwijl Ansje de bilpartij van Angelo uitvoerig betastte. Dat lijkt me niet helemaal normaal. Zij was ook degene die het hardst meehielp een partner voor haar zoon uit te zoeken. Haar oog was gevallen op een veel oudere kerel, waar Angelo niets van moest hebben. Maar ja, als mamma het wil... De overige jongemannen leken weliswaar minder onder de plak te zitten bij hun ouders, maar toch had je continu het gevoel dat er iets grondig niet klopte.

Het voert te ver om hier ook nog het supergescripte Mijn Vieze Vette Verloofde te bespreken, of de emo-crap van Memories en Het Familiediner. En dat er intussen ook nog een complete politieke strijd gaande is, gaat grotendeels aan me voorbij. Gekrakeel in vooropgezette oneliners waar oranje mannetjes met Mozart-haar doorheen schreeuwen, het doet me niks. Liever keken we nog even naar Estelle Gullit, die door Evert Santegoeds werd bevraagd over Badr Hari en Ruud Gullit. Als een ware prinses Diana zei ze over het vreemdgaan van Ruud: '3 is a little bit crowded. Maar ïk heb geen getal genoemd.' Nee echt ladylike juffrouw Hari zal nooit worden. Even later liet Estelle horen dat ze een echt nichtje was van Johan, met de Cruijffiaanse uitspraak: 'Weet je Evert, liefde doet liefde vergeten.' Mooi hoor.

Of ik een van de bovenstaande programma's blijft volgen? Nog geen idee. Eerst de pulp maar eens laten inwerken. Wie Trouwt Mijn Zoon maakt voorlopig de grootste kans.

Bloedverwanten - de brainstorm

'Het moet schuren.'
'Ja, anders wordt het te snel een gewone soap.'
'Dus dan doen we iets met incest of zo.'
'In de kassen? Nee, dat trekken ze niet bij de Avro.'
'Halve incest dan. Dat halfbroer en -zus met elkaar het bed in duiken.'
'Maar dan moet die broer wel al een beetje verknipt zijn. Weet je wat, dan maken we daar een homo van.'
'Dan kijkt niemand er raar van op nee. Goed opgelost.'

...

'Wat doen we met die moeder?'
'Het is wel Henriëtte Tol hè. Een rasactrice.'
'Kost ze?'
'Best veel.'
'Dan moet ze in álle scènes.'
'Dat wordt schmieren... Ben je daar niet bang voor?'
'Je zei toch dat ze een rasactrice was? Ze dráágt deze serie. Wedden dat het goed gaat?'

...

'De Avro probeert de serie te verkopen als een soort Dynasty aan Zee. Maar echt glamourous is het allemaal niet.'
'Wat zeg je? Dynasty? Dan laten we Henriëtte en Tanja Jess à la Krystle en Alexis door de modder rollen! Bitch fight!
'Dat is in drie woorden Ge Ni Aál!'

...

'Derek de Lint, Eelco Smits, Pierre Bokma, Yvonne van den Hurk... Gaan die de soapies niet overschaduwen?'
'Daar zeg je wat. We maken de rol van Tanja nóg hysterischer.'
'Die Viktoria Koblenko is toch Russisch of zo? Kan zij wel zoveel Nederlandse tekst achter elkaar onthouden?'
'Dan geven we haar toch geen tekst? Niemand die zo veelbetekenend voor zich uit kan staren als Viktoria.'
'Ziezo, ook weer opgelost.'

...

'Wacht! We halen het allochtonenquotum niet!'
'Ok. Dan wordt de vriend van Iris een Youssef.'
'Maar Iris had al problemen genoeg. Kanker enzo. Veel te gecompliceerd.'
'Dan gaan ze snel scheiden. Dat scoort: een eenzame vrouw met een ziekte. Kunnen de Avro-kijkertjes zich prima mee identificeren.'
'Zitten we alsnog met dat allochtonenquotum.'
'Laten we het wat breder trekken. We zetten wel iemand ergens in een rolstoel. Heft het gehandicaptenquotum het allochtonenquotum op.'
'Wat dacht je van een zwarte gehandicapte?'
'Dat werkt alleen als ie homo is.'
'Maar een homo hadden we al.'
'Dan krijgt ze alsnog een neger als vriend.'
'Prima. Once you go black you never go back!'

...

'Wat doen we met de locaties?'
'Er is veel budget. Rare huizen dus, met veel te grote keukens.'
'We laten de homozoon in een verbouwd station wonen. Kan de NS de serie sponsoren elke keer als er een trein voorbij raast.'
'Stoort dat niet, geluidstechnisch gezien?'
'Dat filteren we er later wel weer uit. Het oog wil ook wat.'
'Wat staat er eigenlijk in de kassen van de familie De Winter?'
'Geen idee. Doe maar iets met bollenvelden.'

...

'Toch schuurt het nog niet genoeg.'
'Meer incest?'
'Soort van. Maar wel verkapt.'
'Wat nou als we vader en zoon kutzwagers maken?'
'Dat vind ik zielig voor Roos Ouwehand. Die kijkt zo... eh... lief.'
'Dus laten we haar in een ongemakkelijke scène opscheppen over de geslachtsdelen van beide heren. Tegen de zus en dus ook de dochter.'
'Kijk... Nu gaat het ergens naar toe.'
'Wordt het toch nog een typisch Nederlandse dramaserie.'
'Draai dat subsidiekraantje maar open!'

Mediacircus

Het Groot Lexicon der – bijna – Vergeten Bekende Nederlanders. Met een naam die klinkt als een klok begonnen Roelof en ik alweer anderhalf jaar geleden aan een megalomaan project. Een allesomvattend overzicht moest er komen van ALLE bekende Nederlanders die bijna vergeten zijn. Voor iedere gedoofde ster moest gelden dat het de gemiddelde Onbekende Nederlander een ahaaa-moment zou opleveren. Wie was Amanda Spoel ook alweer? Leeft Fred Emmer nog? En hoe gaat het nu met Jody Bernal?

Al snel hadden we een lijst met achthonderd namen. Van obscure figuren als Hansje Ravenstein en Joekie Broedelet tot presentatoren als Rolf X. Wouters en Frank Masmeijer, die iedereen nog wel kent maar al jaren uit beeld zijn verdwenen. Na de zomer gingen we van start. Op de website Lichtuitspotuit.nl verscheen vanaf augustus dagelijks een Bijna Vergeten BN’er. Dat het aansloeg, was te merken aan de reacties op Facebook en Twitter. Bijna dagelijks stroomden de verzoeken binnen. Sommige tweeps stuurden zelfs complete Word-documenten met tientallen suggesties. Het werkdocument – met als titel Tetske’s Ossewaardeparadijs – wordt nog wekelijks aangevuld met nieuwe namen.

We hadden een eenvoudig Tumblr-blogje in elkaar gehackt. Dat moest professioneler. Goede man Niels werd ingeschakeld, die tijdens de kerstdagen vanuit Australië een slick ogende site optuigde. Op 2 januari gingen we live. Voor een stukje extra publiciteitsbeleving stuurden we een persbericht de wereld in.

En toen ging het los. Diezelfde middag werd ik gebeld voor een interview in het AD. Een dag later belde De Pers en weer een dag later stond er een verhaal in het Parool. Best grote stukken ook nog. Inmiddels was Roelof te horen geweest in de bestbeluisterde ochtendshow van Nederland, bij 3FM en bij QMusic. Zelf kwam ik in de uitzending bij BNN Today op Radio 1 en bij Prem in zijn ochtendshow, ook op Radio 1. Verder haalden we verschillende websites, en ook nog de VPRO-gids.

Naarmate de week vorderde naderde ons mediacircus zijn climax. Vrijdagmiddag was ik bijna twintig minuten te horen op Amsterdam FM (zie uitzending vrijdag 16.00 uur), maar het absolute hoogtepunt was de uitzending van Spijkers met Koppen van afgelopen zaterdag (luister vanaf 13.10 uur). In een afgeladen café (er zat een paar honderd man klapvee) werden Roelof en ik aan de tand gevoeld over sterren als Dodi Apeldoorn, Marceline Schopman en Rebecca Loos. Het werd onbedoeld hilarisch toen Roelof presentator Felix Meurders alvast op de lijst zette voor het Lexicon. Het werd onbedoeld ranzig toen ik de anekdote over Rebecca Loos en een varken oplepelde. Dolf Jansen: ‘Zeg je nou dat Rebecca Loos een varken heeft afgetrokken?’ ‘Eh, ja?’ Felix Meurders: ‘Daar geloof ik niks van!’ Ik: ‘Het is echt waar, er zijn beelden van!’ Roelof: ‘En dat is allemaal te zien op Lichtuitspotuit.nl!’

Tot zover onze fifteen minutes of fame. Overigens zijn er ook beelden van ons te zien. In SBS Shownieuws. Het zou een item worden van een paar minuten, maar we zijn teruggesneden tot ongeveer twintig seconden. Niet met je ogen knipperen dus.

Wie weet wat er nog volgt. We hopen op een boek, een scheurkalender, een bord- of een kwartetspel. En op nog meer fanmail van BN’ers. Tot dusver hebben alleen Tetske van Ossewaarde en Ronnie Tober iets van zich laten horen, waarvoor dank ;-).

O wat is het toch fijn om een mediahoer te zijn!

Contact!

Er wonen duizenden mensen in mijn iPhone. Mensen die ik heel goed ken, maar ook vage bekenden. Of mensen waarvan ik alleen het gezicht ken van een foto. Mensen die mij in een beperkt aantal tekens vertellen waar ze aan denken, wat ze doen en wie ze zijn. Waar ze uithangen, vaak en vooral.

Soms belt een van die mensen mij op of ik hem/haar, al gebeurt dat stukken minder dan een jaar of tien geleden. Vaker stuurt zo iemand een bericht, meestal via Whatsapp. Maar ook sms en zelfs e-mail zijn nog altijd in zwang.

Op mijn iPhone vechten Facebook, Twitter en Instagram om aandacht. Foursquare hobbelt er een beetje achteraan. Op Facebook zitten de mensen die ik 'echt' ken of waarmee ik veel heb getwitterd. Dit zijn vrienden, bekenden, bekenden van vrienden en vice versa, maar ook familie of fervente Twitteraars waarvan ik er een aantal inmiddels ook 'in real life' heb gezien.

In het begin was dat best onwennig. Staat er ineens een Dennis voor je neus die in 3D en in schaal 1:1 weliswaar sprekend lijkt op zijn twitter-avatar, maar IRL een stuk beweeglijker is. Of toen ik voor het eerst bij Bas op bezoek ging in het UMC. Rol je ineens een ziekenhuisbed door de gangen van het hospitaal, op weg naar de rookruimte. Met in dat bed iemand die je op Twitter al heel vaak heb gesproken, maar in deze setting toch een vreemde voor je is. De keer dat ik met zangeres Krause naar de Parade ging. Dat ex-collega Wesley en ik uit eten gingen en daar pas constateerden dat we elkaar bij Wanadoo eigenlijk nooit hadden gesproken. Naar de boekpresentatie van Marianne Zwagerman, waar de een na de ander op me af kwam: 'Hé, ben jij @jbartelds?' En zo zijn er dit jaar vele ontmoetingen geweest met de meest uiteenlopende figuren, waaraan ik inmiddels warme contacten heb overgehouden.

Facebook is dan een handig follow-up-platform. Daar deel je toch meer de dingen die wat persoonlijker zijn dan op een flapuit-medium als Twitter. Dat is tenminste hoe ik Twitter gebruik, naast het pluggen van blogs als deze. Wat vervolgens weer reacties oplevert, vaak uit onverwachte hoek en altijd leuk om te krijgen.

Foursquare is meer een dingetje om tips te vergaren. Voor wie het niet kent: je checkt ergens in en deelt dit vervolgens met je vrienden op Facebook en/of je followers op Twitter. Wat ik niet doe: mij gaat het alleen om de wachtwoorden voor gratis Wifi en eventuele andere voordeeltjes. Er zijn mensen die wél alles delen, soms vanuit een ´kijk mij eens hip bij Trouw staan'-mentaliteit, soms uit pure verveling. Die laatsten zijn het ergst. Die checken in bij ieder viaduct, elke bushalte, bij pompstations en verkeersknooppunten. Pure timeline-vervuiling is het. Uit pure irritatie krijgt zo'n figuur meestal meteen een block.

Mijn laatste ontdekking is Instagram, een appje waarmee je foto's kunt bewerken en die van anderen kunt 'liken'. In het begin likete ik de wolkenluchten en zonsondergangen nog, nu focus ik me meer op leuk uitziende types met al even leuke, persoonlijke foto's. Het grappige is dat sommige Instagram-followers nu ook met me twitteren en zelfs de eerste Facebook-contacten zijn alweer aan het ontstaan.

Hoewel ik meer op Twitter zit dan Facebook, heeft die laatste mijn absolute voorkeur. De app rammelt af en toe, maar hoe leuk is het dat je na tien jaar ineens weer bij Sonja en Stefan op de bank zit na een hernieuwde FB-kennismaking? Of dat ik kan volgen waar goede vriend David nu weer uithangt voor z'n werk? En de idiote opmerkingen van mijn tweejarige nichtje, die ik niet hoef te missen vanwege de updates van mijn zus uit Ierland?

Ten slotte dit: een kerstkaart die ik op mijn zeventiende stuurde naar klasgenootje Paula en die ze vorige week via Twitter als een boomerang terugbezorgde. Dat ik dat ding ooit gemaakt had was ik compleet vergeten...

Werken bij Joop

Bijna was ik een commerciële mediahoer geweest. Het is alweer een eeuwigheid geleden dat Joop van den Ende TV10 oprichtte. Het was in de tijd dat RTL Véronique net was begonnen en Van den Ende wilde daar een ´Sterrennet´ tegenover zetten. Ron Brandsteder, Jos Brink, Henny Huisman, André van Duin, Sandra Reemer, ja zélfs Harmen Siezen: allemaal gingen ze mee met Joop. Het doel: een volwaardige tv-zender op poten zetten met al wat scoorde op de Publieke Omroep.

Toen ik las dat TV10 ook op zoek was naar minder bekend personeel, aarzelde ik natuurlijk geen moment. Wat had ik mijn sollicitatiebrief graag teruggelezen, want ik heb geen idee wat ik er op 14-jarige leeftijd allemaal heb uitgekraamd. Het was in ieder geval serieus genoeg voor de HR-afdeling van TV10 om mij uit te nodigen voor een gesprek.

Aangezien ik zelf op school zat, handelde mijn moeder het eerste telefoongesprek af. Nee, er stond geen leeftijd in de brief. En ja, 14 jaar was eigenlijk iets te jong voor een medewerker van een nieuwe tv-zender. Bovendien zou het reizen vanuit het oosten des lands mij op die leeftijd zeker gaan opbreken.

En zo werd mijn tv-carrière in de knop gebroken. Als troost kreeg ik nog wel een officiële afwijzing van Mr. Van den Ende himself. Al ben ik die brief inmiddels ook kwijtgeraakt…

Andere tijden – een lichtgewicht essay over Dynasty

Ongemerkt verandert er altijd van alles. Pas wanneer je afstand neemt en terugkijkt op een bepaalde periode, zie je hoe in vrij korte tijd gewoontes, situaties en leefomstandigheden totaal veranderen. Het zal de vaste lezers van mijn blog niet zijn ontgaan: ik zit middenin een Dynasty-marathon. De saga, die voornamelijk draait om de strijd tussen Blake Carrington en zijn nemesis Alexis Colby, werd oorspronkelijk uitgezonden tussen 1981 en 1989. De makers van Dynasty creëerden een wereld die bijna volledig bestond uit glitter en glamour. Een eenzijdig beeld weliswaar, maar onbedoeld krijg je als kijker het tijdsbeeld van de eighties heel helder voor ogen.

Allereerst iets over de serie zelf. De scènes slepen zich minutenlang voort en gaan voornamelijk over verstoorde liefdesverhoudingen. Er zit bovendien nauwelijks humor in Dynasty. Toch valt er veel te lachen, bijvoorbeeld om de steeds uitzinniger wordende outfits van Alexis. Het vele drankgebruik: wederom vooral door Alexis. Er gaat bijna geen scène voorbij of ze schenkt een brandy, martini of een glas champagne in voor zichzelf. De scriptschrijvers durfden het bij het extreme karakter van Alexis blijkbaar wél aan om er een humoristische draai aan te geven. Een running gag is de snelheid waarmee haar P.A.'s ontslag nemen. Hun namen onthoudt ze niet eens. 'Close the door, Kyle!' 'Kyle was your former assistent. I'm Jerome.' 'Whatever. Do as I told you.'

Vergeleken met series van nu doet Dynasty wat traag aan, misschien. Aan genrehopping doen ze al helemaal niet: geen spontane muzikale uitspattingen zoals we die kennen van Ally McBeal, geen voice-overs à la Sex & The City, geen gedeelde screenshots zoals bij 24. Dat moest allemaal nog worden uitgevonden. Dynasty werd gewoon rechttoe rechtaan gefilmd, met als enige uitspatting de zoomlens en een in vaseline gedrenkte flashback. En toch staat de show nog altijd als een huis.

Wat ook direct opvalt bij het terugkijken van Dynasty is het totale gebrek aan moderne communicatie. Op de bureaus van Blake en Alexis (die van haar met slagtanden als poten) prijkt niet eens een computer. Een in leer gebonden schrijfblok, een vergulde pen, een druktoetstelefoon en een tafelaansteker volstaan.
Uiteraard is er aan boord van de privéjets en in de limo's met chauffeur wél telefoon aanwezig, maar het gemak waarmee iedereen nu naar z'n smartphone grijpt, bestond toen nog niet. Personages waren hierdoor soms weken spoorloos. Wie nu ontvoerd wordt, whatsappt gewoon even of zet op z'n minst z'n location op actief.
Door ziekenhuisgangen galmt continu een intercom: 'Wil dokter Smith zich melden bij operatiekamer vier?'. En wat fijn voor de hoofdrolspelers dat er nog geen internet was. In die tijd kocht je gewoon de uitgeverij en sloot je de deuren als iemand onverhoopt een rottig boek over je wilde schrijven (wat uiteraard weer een actie van Alexis was).

In 1981 tijd werd Dynasty zowel geprezen als verguisd vanwege de aanwezigheid van Steven Carrington. Het was min of meer de eerste prominente homorol op televisie. Er werd wat afgelebberd in de serie en ook heel wat naspel-sigaretten opgestoken. Maar de enige seksuele interactie van Steven bestond uit een schouderklop en een schalkse blik. Toch was dit destijds zeer controversieel. En Steven was dan misschien homo, twee van z’n vriendjes gingen dood voor het ook maar serieus werd. Ook trouwde hij twee keer met een vrouw, dus het hele gay-aspect kwam nogal schizofreen in beeld.
Maar ook de andere verhoudingen waren traditioneel. Toen Blake met Krystle trouwde, stopte ze meteen met werken. Nu kwam dat ook omdat haar werk als secretaresse niet bij haar nieuwe status paste, maar het duurde nog vier seizoenen voor ze weer aan de slag ging. In de tussentijd speelde ze het rijke vrouwtje van. Iedere dag ontbijten een nieuwe peignoir, daarna een ritje te paard (waar Alexis haar eens vanaf liet kletteren, met een miskraam tot gevolg) en vooral veel bij open haarden liggen, al fluisterend: ‘But, Blake… Ohh Blake… Blake listen to me’...
Toen dochter Fallon aan het werk wilde, raadde ieder haar dat sterk af. Wie zorgt er dan voor Little Blake? Ehm, het dertigkoppige personeel? Krystle, die toch de hele dag voor die open haard lag? De twee nanny’s?
De grote uitzondering was natuurlijk weer Alexis, die mannen behandelde alsof het speeltjes waren en als keiharde zakenvrouw uitzonderlijk koelbloedig tekeer ging tegen wie dan ook. Gespuis dat haar thuis kwam lastigvallen, stuurde ze naar beneden via de dienstlift: ‘The báck door, ex-congresman McVane! Don’t you dare using the main entrance, you miserable has-been! Just slither back to where you came from…’



Een opvallend kenmerk van Dynasty was het totalitaire materialisme van de Carringtons en Colby’s. Ze hadden geen booreiland ergens in de Mexicaanse Golf, maar gewoon de hele Zuid-Chinese zee. Krystle en Alexis liepen rond in enorme nertsmantels. Zelfs in huis hield Alexis haar bontmutsen op. Naarmate de seizoenen verstreken werden de schoudervullingen steeds breder. Op een gegeven moment lag Alexis zelfs kaviaar te vreten in de gevangenis. Voor haar kleinkinderen nam ze pluche beesten mee die groter waren dan haarzelf. Tijdens een soirée van Krystle en Blake liep ze de keuken in en declameerde: ‘Waterkers is voor giraffen’, en eiste ze (alweer) kaviaar. Blake bekogelde zijn vrouw met colliers, diamanten ringen, edelstenen en cabrio’s. Zoon Adam kreeg als welkomstcadeau een glimmende Ferrari. De Carrington Mansion had 48 kamers, met daarin onder meer een ‘gym’, waar de mannen in kleine glimmende broekjes hun fitness-oefeningen deden. De eerder genoemde privéjets waren ingericht als boudoirs. Alexis had een 20-persoons jacuzzi in haar penthouse. Blakes halfzus Dominique Deveraux boekte een aparte kamer voor haar garderobe: ‘I don’t sleep IN my clothes and I will certainly not sleep WITH my clothes’. Toen Krystle al haar dure spullen had verkocht omdat Blake financieel door een dal ging, riep hij: ‘But these were MYYYYYY gifts!’. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden. Nu was dit voor toen al uitzonderlijk, maar dergelijke poenerigheid, daar kom je nu zeker niet meer mee weg.

Dat is een ander teken des tijds: het totale gebrek aan duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Sustainability is het woord van deze tijd en dat sijpelt langzaam door in alle geledingen van de samenleving. Zelfs in soaps wordt volop verantwoord geleefd. De laatste grote productie op de Nederlandse tv ging over een familie met een bloemenkas. Op allerlei manieren sijpelt er nu politieke correctheid door in series. Waar Alexis steevast een cigarillo opstak als haar iets dwars zat (en dat was zo’n beetje in elke scène) wordt tegenwoordig alleen in Mad Men nog volop gepaft. Waar de Peta mekkert om een bontkraagje van een Olsen Twin, kon je de 192 pootjes van de nertsen in Krystles mantel letterlijk tellen.

Uiteindelijk moest Dynasty het zelf ook met minder doen. Omdat de kijkcijfers na seizoen zes dramatisch kelderden, werd het budget teruggeschroefd. De actrices kregen bescheidener outfits. De inmiddels peperdure Joan Collins mocht steeds minder vaak komen opdraven als Alexis. Het ging eigenlijk al mis aan het einde van seizoen vijf. Als cliffhanger hadden de schrijvers bedacht dat Alexis tot koningin van Moldavië zou worden gekroond. Dochter Amanda trouwde met de prins. Tijdens het huwelijk pleegden guerilla’s een staatsgreep die uitmondde in een shoot-out van de gehele cast. Maar bij de start van seizoen zes bleken alleen Stevens vriendje en een mislukte love interest van Blake het loodje te hebben gelegd. Een aflevering lang hielden ze de kijker in spanning, want waar was Alexis? Nou, die zat als Joan Collins thuis te mokken omdat ze geen salarisverhoging had gekregen.
Waarom de kijkcijfers precies kelderden is niet zo vreemd. Naast de hierboven genoemde slag om Moldavië werden alle verhaallijnen werden steeds idioter. Zo kreeg Krystle een dubbelganger die haar plaats innam, terwijl de echte Krystle wekenlang zat vastgebonden op een zolder. Fallon verdween weer eens, om terug te komen met het verhaal dat ze door aliens was ontvoerd. Verder liepen er allerlei personages in de serie rond zonder dat duidelijk werd wat ze er deden. Zo’n Dominique Deveraux bijvoorbeeld. Wat kwam zij nou helemaal doen? Of Sable, de nicht van Alexis? Haar zus Caress? Ze hadden voor vetes moeten zorgen, maar zonder sterke verhaallijnen draaiden hun rollen uit op niets.
Verder maakten de networks liever goedkopere comedyseries, die voor veel minder geld meer kijkers trokken. De Cosby Show bijvoorbeeld, en allerlei andere om gezinnen draaiende shows als Family Ties en Who’s The Boss.
En zo ging Dynasty na negen seizoenen als een nachtkaars uit. Er volgde nog een reüniespecial van anderhalf uur. Hierin dook ineens de eerste Steven Carrington op, acteur Al Corley. Hij was na seizoen 2 uit de serie gestapt vanwege de ongeloofwaardigheid van zijn continue geaardheidswisselingen. In een breed uitgesponnen verhaallijn kreeg Steven het nieuwe gezicht van een nieuwe acteur, nadat hij gruwelijk verminkt was geraakt bij een ongeluk op een olieplatform. Maar voor de reünie hadden ze hem doodleuk terugveranderd. Dergelijke soapwetten (het veranderen van acteurs voor dezelfde rol, het snel ouder laten worden van kinderen, etcetera) zijn nu gemeengoed, maar toen sprak men er nog schande van.

Al met al is Dynasty leuk om opnieuw te bekijken. Helemaal als je het tegen het licht houdt van de veranderende maatschappij en de rol die televisie daarbij heeft gespeeld. En nog stééds speelt.

Information overload

Tot zo'n vijf jaar geleden hadden we hier thuis twee kranten, het Parool en de Volkskrant. Die las ik elke dag. Niet alles, maar wel zoveel dat ik er een uur of langer mee zoet was. Dan waren er nog abonnementen op de VPRO Gids en later Hollands Diep, het Britse muziekblad Q plus de Amerikaanse bladen Paper en Vanity Fair. Verder kocht ik veel magazines los, van Linda (guilty pleasure) tot Vrij Nederland en van V magazine tot W. Inmiddels zijn daar alleen Volkskrant, Q en de tv-gids nog van over. Voor zover het papier.

Of nee, toch niet. Want sinds een jaar of zes heb ik het lezen van boeken herontdekt. Nederlandse literatuur van Charlotte Mutsaers en Arnon Grunberg. De vuistdikke romans van Haruki Murakami. Bakkenvol non-fictie zoals De Prooi. De humoristische schrijfsels van David Sedaris en autobiografieën van Joan Rivers tot Bill Clinton. Kijkboeken vol Amsterdamse architectuur, Pop Art of de ondergelopen wijken van New Orleans. Er komt werkelijk geen eind aan.

In de kast een serie dvd's met het hele oeuvre van Michiel van Erp, nog in plastic. Zes seizoenen Soprano's, onbekeken. Mad Men? Nooit aan begonnen. Wel kijken we naar The Wire, Modern Family, Nurse Jackie, True Blood, Diary of a Call Girl, Bloedverwanten en Adam en Eva, Twin Peaks, Dynasty, Dexter en Six Feet Under (dit is slechts een kleine greep). Fijn, al die dvd's. Maar dan hebben we ook nog een harddiskrecorder vol afleveringen van Glamourland, Air Crash Investigation, pulptv als Oh Oh Tirol en Gooise meisjes in de jungle en films als The Reader en One Flew Over The Cuckoo's Nest.

Films! Films! Een onuitputtelijk on demandmenu zorgt ervoor dat ik me continu schuldig voel dat ik alweer een jaar of tien zo'n beetje alle arthousefilms links laat liggen. Waar ik vroeger trouw aanschoof in Kriterion om naar zwaar verantwoorde internationale cinema te kijken, mis ik nu zelfs de blockbusters. Ja, Black Swan heb ik gezien, in een zaal vol popcornvretende bontkraagjes. Werd gek van het geknaag om me heen. Op het verlanglijstje staan onder andere The King's Speech en The Fighter, maar het komt er gewoon niet van. On demand kijken dan maar? Of naar de gedownloade docu's en films op de externe harde schijf? Ja leuk! Maar wanneer dan?

Want er is ook nog toneel. Aan het begin van elk theaterseizoen stel ik altijd een compleet programma samen dat bestaat uit vertaalde klassiekers van Toneelgroep Amsterdam en absurditeiten van toneelgroep Carver tot cabaretvoorstellingen van Marc-Marie Huijbrechts en Ronald Goedemondt. Nu is die laatste steevast uitverkocht en vangen we bot, maar tot voor een paar jaar stond zo'n beetje iedere twee weken een avondje theater op het programma. Gelukkig kom je daar nauwelijks popcornvreters tegen, maar vaak is het toch nog stressen. Een race tegen de klok omdat zo'n voorstelling vaak al om acht uur begint. Een garderobe die zo is ingericht dat je continu in je nek gerocheld word door uit hun bek meurende theaterbejaarden (en daar zijn er véél van!).

Popconcerten. Ook zoiets waar ik liever niet op bezuinig. Als een Grace Jones of een Robyn in Amsterdam komt optreden móet ik erbij zijn. Net als honderden anderen trouwens, dus ergens ontspannen naar luisteren is er vaak niet bij. Bovendien is het gros van het publiek zo hondsbrutaal dat het er dwars doorheen tettert, ook al is het verstild akoestisch gitaargetokkel in de bovenzaal van Paradiso. En daar weiger ik me nog aan te ergeren of geld aan te verspillen.

De allerergste information overload dringt zich aan je op via internet. Voor al het bovenstaande geldt: je kunt overwegen je erin te storten, of niet. Een boek kun je wegleggen, de tv kan uit. Maar met internet en mobiel ligt het net even anders... Zodra je wakker wordt begint het al: zoveel oproepen gemist, zoveel sms-berichten binnen, Whatsapp zegt +4, Facebook schiet voorbij over je scherm, er zijn nieuwe @replies op Twitter en wie weet wie en wat zich er achter de Direct Messages verscholen houdt.

En zo gaat het de hele dag door. Floep, daar licht je iPhonescherm weer op. 'Hoe was het gisteren?' Als je niet reageert kon dat zomaar verkeerd worden uitgelegd. Plop, een tweet met een link naar een blog. Even lezen. Iemand twittert een foto van een punt appeltaart of een zak m&m's. Goh, toch even door de rest van de uploads scrollen. Tik tik! Facebook-chat staat per ongeluk aan. 'What's up?' 'Mwaaaah, druk!' Waarmee dan? Ja, met het begeleiden van al die verschillende informatiestromen. Ffffoep! Een uitnodiging via de mail: bekijk dit-en-dat via Uitzendinggemist.nl. In de tussentijd barst er een discussie los tussen ex-collega's over het nut van vrouwenbladen. Toch even meelurken, wie weet kan ik nog een duit in het zakje doen. Updates 'liken' op Facebook zodat je in ieder geval op de hoogte wordt gehouden van comments die volgen.

Al chattend, mailend en viberend probeer ik tussendoor ook nog een aantal blogs bij te houden. Dlisted voor de celebrity smut, Pitchfork, Hardcandy, Stereogum en nog een aantal blogs voor de muziek. Vakmatig lees ik Emerce, MarketingFacts, Villamedia en Distrifood (ook slechts een greep). Om me te ergeren speur ik Telegraaf.nl af naar Tokkie-reacties. En dan moet ik zelf ook nog overal op reageren, over bloggen, naar kijken, een mening over hebben, en dat weer 'in real life' delen met de collega's die in 3D om me heen zitten.

Het is een kwestie van continu keuzes maken. Wat nu, wat straks? Wat wel lezen, wat niet bekijken? Waar wel op ingaan, en waar niet? Want in de tussentijd heb ik ook nog een relatie, familie en een sociaal leven met nog meer van die echte 3D-vrienden en -kennissen, die ik overigens deels ken of weer heb teruggevonden via Facebook en Twitter. Die best even hun smartphone mogen checken als ze op bezoek zijn. Of een ongelezen krant van tafel pakken om in te bladeren. Van wie ik toch al ergens heb gelezen wat ze die dag gedaan, gelezen of gezien hebben, dus dat praat meteen een stuk makkelijker. O ja, en dan werk ik ook nog min of meer fulltime, plus dat ik daardoor ook nog alles wat in Winq en Adformatie staat moet zien te lezen.

Terwijl ik dit zo zit te tikken denk ik terug aan onze vakantie in Thailand. We werden wakker met het ruisen van de zee als achtergrondmuziek. De hele dag geen kranten, geen tv. Geen twitter om te F5-en, al was er supersnelle wifi. Niet hysterisch alle albums van de Human League downloaden omdat ik te lui ben om ze één etage hoger uit de kast te pakken. Geen interviews van zes pagina's met politici die we over drie jaar toch alweer vergeten zijn. Geen digitale herrie, geen woordendiarree. Niemand die je lastig valt via wat voor kanaal dan ook, want je bent weg, weg, weg.

Hoewel ik haast iedere dag interessante mensen ontmoet, dingen lees waarvan ik 'oooohhhh' wil denken, graag op de hoogte blijf en al tikkend aan dit stuk minstens vijf keer op Twitter heb gekeken, denk ik heel af en toe wel eens: ik wil alleen die zee. Dat is genoeg.

Vrouwenverwendag

Omdat het vandaag Vrouwenverwendag is, wil ik graag een geweldig Koninginnedag-concept met jullie delen. Het is een Layar-app speciaal voor vrouwen die geen zin hebben uren in de rij te staan als ze moeten plassen. Of schijten natuurlijk.

Het idee voor de mobiele applicatie kwam tot stand tijdens een brainstorm met een viertal vriendinnen en ziet eruit als volgt. In Amsterdam geven mensen met een huis in het centrum zich op voor deze app. Ze stellen voor twee euro hun toilet beschikbaar. Via de applicatie is met Layar op de mobiele telefoon te zien waar de beschikbaar gestelde toiletten zich bevinden. Je zou zelfs zover kunnen gaan deze app te koppelen aan Foursquare, zodat je kunt zien of iemand heeft ingecheckt. Dan is het toilet dus bezet.

De toileteigenaar vangt per toiletbezoek twee euro. Dat kunnen we nog uitbreiden met sponsoring, door bijvoorbeeld Edet (een jaar gratis toiletpapier), Always of WC Eend. Een praktische en eenvoudig uitvoerbare app, lijkt me.

In het verlengde hiervan: ongeveer twintig jaar geleden bedacht ik een in mijn ogen hilarische commercial voor Always. De inlegkruisjes met vleugels waren destijds net uitgevonden en tegelijkertijd was Sister Act een hit. In de commercial staat een nonnenkoor stijf voor zich uit te zingen. Twee inlegkruisjes met vleugels slaan het tafereel gade vanaf een afstand. Ze vinden het saai wat ze zien en zeggen: 'Dat kan veel vlotter. We gaan wat leven in de brouwerij brengen.' Ze vliegen op de nonnen af en duiken onder de habijten. De nonnen springen verschrikt op, maar zijn daarna verheugd: wat zít dat lekker zeg, met vleugels! Spontaan gaan ze op de Sister Act-toer en barsten ze uit in een swingende versie van I Will Follow Him. Einde commercial.

Geen idee waarom de spot de tv nooit heeft gehaald, trouwens.

Katja en haar lasercomputer

Eens, lang geleden, maakte Katja Schuurman reclame voor een computermerk genaamd Laser. Dat resulteerde in een reeks hits, waarin Katja net deed alsof ze een relatie aanging met de computer, met allerlei tenenkrommende teksten tot gevolg die vijftien jaar later nog steeds door m'n hoofd spoken.

Het begon met 'Maar nu heb ik er één', waar Katja's sexy, hese (lees: beperkte) zangstem voor het eerst solo te horen was. Hierin zingt ze dat haar oude computer een beetje sloom en traag werd, maar gelukkig kreeg ze er nu een die precies weet hoe het moet, die er altijd voor haar is en die alles voor haar doet.



Iets jongs, moderns en ook nog heel veel snellers. Tja. Dat kan beter, moet Laser Computer gedacht hebben. Ze kwamen op de proppen met Wereldmeid, een ballad waarin Katja zingt dat haar computer haar veranderd heeft van een provinciaal tutje in een vrouw van deze tijd, een meid die alles durft, een echte wereldmeid. En al in 1996 was Katja haar tijd al ver vooruit door haar Lasercomputer te gebruiken als een TomTom avant la lettre: "ik wist echt heg nog steg, maar hij weet de weg. Hij maakte me vrij, hij gaf de wereld aan mij." En: "Hij laat me alles zien, hij is voor mij een tien." Dat is toch om jaloers op te worden? Zo'n vriendje willen we allemaal wel!



Hoorden jullie dat inbelmodem, helemaal in het begin? Mooi hè? Het was een jaar later dat Katja op zoek ging naar een nieuwe Laser. Ze had hem al een tijdje in de gaten en wist: die hoort gewoon bij mij. En toen was het zover: "Ik zag je, ik wou je, ik heb je, ik hou je, naar jou heb ik zo lang gezocht. Ik ben totaal verkocht." Katja droeg in die tijd haar haar in slierten met paarse en rode linten erin. Een beetje luizig misschien, maar nog steeds sexy.



Het mooiste compliment dat je een computer kunt maken komt uit dit lied: "Jij bent zo goed gebouwd!"

Aan alles komt een eind. Niet lang daarna ging Katja weer analoog en ruilde ze haar Lasercomputer in voor de oude, vertrouwde Gouden Gids. Jammer vond ik dat. Technisch gezien was dat toch een stap terug. Toch fijn dat ene Robert de moeite heeft genomen net zolang met zo'n loeizware gids rond te zeulen tot hij Katja in het echt tegenkwam:

Keanu Reeves over Sad Keanu

Het is een van de leukste internet meme's van dit moment: Sad Keanu. Het heeft niet meer om het lijf dan een foto van de acteur Keanu Reeves die op een bankje zit en niet al te vrolijk vanaf dat bankje naar een punt tussen zijn voeten staart. En die afbeelding wordt nu werkelijk overal in gephotoshopt. Keanu huilend op de fail whale van Twitter, droevig op de rug van een dolfijn, zwaarmoedig tussen tientallen katten, treurend naast The Joker uit Batman... Hier een compilatie met een voor Sad Keanu speciaal gecomponeerd lied:



De acteur kan er wel om lachen, zo is te lezen op DListed:

Seriously, though, this is one of the reasons I think one of the big appeals of you as an actor is that people are always straining to figure out what's on your mind, what you're thinking, why you're sad … There's thousands of people doing this.
Wow. So, what, now they're putting me next to other objects?

Yes! For instance, right now I'm looking at you in some Banksy graffiti, you next to a panda.

That's so funny.

You with a cheerleader, but you don't notice her …

Oh, that's funny. So they like take paparazzi pictures and re-contextualize them? Funny.

Exactly.

Well, it sounds like harmless, good clean fun.

What do you make of how your fandom is changing?

I don't know, I haven't seen it. That one, well, I guess, though, when you think of how bad that stuff can go, that sounds like a pretty good clean fun one to have happening.

Given the options …

Yeah, I haven't seen them. But given the scope and scale of what can happen out there, that sounds like an all right one. It sounds conceptually funny. [Laughs.]

Ronflonflon met Jacques Plafond

Nu zit ik dus alweer weken met allerlei Ronflonflon-jingles in mijn hoofd. Twee weken, om precies te zijn. Hoe weet ik niet meer, maar op een terras kwam ineens de geniale gekte van Wim T. Schippers ter sprake. Ik vertelde dat ik vanaf 1987 tot 1991 zo'n beetje iedere woensdagmiddag om 17.00 stipt de radio aanzette voor een aflevering van Ronflonflon met Jacques Plafond.

Het leuke is: bijna alle afleveringen zijn te beluisteren of te downloaden via internet. Mijn iPod barst inmiddels uit z'n voegen, want nog altijd is Ronflonflon hilarisch.

Een korte schets. Van vijf tot zes was het altijd totale chaos op Radio 3. Jacques Plafond tettert dwars door de muziek heen en schreeuwt tegen zijn gasten. Dat zijn zowel typetjes als bestaande personen. De typetjes luisteren naar idiote namen als Gerda Vaasbek, Jaap Knasterhuis, Etna Vesuvia en natuurlijk Wilhelmina Kuttje Jr. Maar het grappigst waren de jingles van de rubrieken, die om de paar seconden door de ether schalden. Elke week kwamen er nieuwe jingles bij, er waren zelfs jingles om nieuwe jingles aan te kondigen. Een van de leukste rubrieken was 'Wat aten zij', met bekentenissen van bekende Nederlanders 'aangaande gisteravond genuttigde maaltijden'. Hieronder de tekst:

“Wat aten zij, wat aten zij, wat aten zij?
Bekentenissen aangaande gisteravond genuttigde maaltijden
Wat aten zij?
Wat was het? Wie maakte het? Smaakte het? En hoe is het bekomen?
Vragen over eten, wat magen moeten verdragen en verslagen van asceten en gastronomen.
Wat aten zij, waten aten zij, wat aten zij?
Was het gestampte pot of nouvelle cuisine?
Of betrof het eetgenot een kliekje misschiene?
Wat aten zij, wat aten zij, wat aten zij?
Omdat het fijn is om te weten wat anderen eten”

Vervolgens maakte Jacques Plafond gehakt van de inbellende BN'er. Soms gebeurde het dat omroepster Anneke Rol (op band) aankondigde: 'Het is nu kwart voor zes, tijd voor iets anders', waarop het onderwerp prompt werd afgekapt.

Genoeg nu, want eigenlijk moet je het gewoon horen. Kijk op het Ronflonflon-blog van de VPRO voor complete afleveringen.

Twitterhysterie

Wat een heerlijk medium is dat toch, Twitter. Zo kom je nog eens in contact met deze of gene. Met de manager van Madonna bijvoorbeeld, die zich radeloos afvraagt waar al die demo's vandaan komen, ineens. Toch fijn dat je haar via zo'n man een bedankje kan sturen. Overigens denk ik dat Madge er zelf achter zit: gewoon een nieuwe manier van testen wat aanslaat bij de fans. Dichterbij huis klets ik af en toe tegen Sylvia Witteman. Soms schrijft ze zelfs iets terug. Hieronder een van onze conversaties.

Sylvia: Eergistermiddag is er een pleeborstel van twee euro uit mijn
fietstas gestolen terwijl ik een meisje overeind hielp dat was
aangereden.

Jaap: Op zich vind ik het wel hygiënisch van je dat je overal je eigen
wc-borstel mee naar toe neemt.

Sylvia: Nee, die WC-borstel had ik net gekocht, bij de Blokker in de
Kinkerstraat.

Jaap: Gelukkig maar voor de dief. Anders zat die nu met een kolonie
wildvreemde bacteriën opgescheept #grootvoorstellingsvermogen

Sylvia: Ik denk eigenlijk dat de dief niet wist wat er in het tasje
zat. Maar ja, wat verwacht je als je een blokkertasje jat?

Dan zijn er de trending topics, waarin de meest voorkomende berichten worden opgenomen. Hier zit meestal hard nieuws tussen, veel voetbal ook, en veel tv. Af en toe bedenkt iemand iets grappigs of smerigs en lokt anderen uit te reageren met dezelfde hashtag. Als maar genoeg mensen een bijdrage leveren, groeit iets eenvoudigs als 'When I was young...' uit tot een dagenlang durend trending topic. Mijn bijdrage aan het bovenstaande voorbeeld luidde overigens 'When I was young... there were no stupid hashtags', maar dat terzijde.

Een veel leuker - en grover, gewaagder, politiek incorrecter - topic was AbortionClinicPlaylistSongs. Toen ik dit weekend in München het Oktoberfest aan het vieren was, bleek dit ook in real life uren vermaak op te leveren. Al snel zat de halve tafel onder het genot van enorme pullen bier suggesties te doen. Zelfs hulplijnen via sms werden ingeschakeld. Enkele voorbeelden van songs die het prima zouden doen als achtergrond in zo'n kliniek:

Ace of Base - All that she wants (is another baby)
U2 - I still haven't found what I'm looking for
Patrick Hernandez - Born to be alive
Snoop Dogg - Drop it like it's hot
Michael Jackson - Beat it
Dannii Minogue - Put a needle on it
Nick Cave - Red right hand
Madonna - What it feels like for a girl / Who's that girl / Bad girl / Papa don't preach
Kylie - Can't get you out of my twat
T'Pau - Don't push too hard with my vagina in your hand

Enzovoort, enzovoort. En aangezien we in de Stimmung waren hier de hosversie van U2.

Storms in een glas modder

Leuke fittie gisteren, in De wereld Draait Door. Mede doordat presentator Matthijs van Nieuwkerk de situatie volledig uit z'n handen liet glippen, ontstond er een verbaal gevecht tussen 'tafelheer' Jort Kelder en ex-breekijzer Pieter Storms. Storms wilde aantonen dat de journalistiek van nu voor geen meter deugt, met Jort als stralend middelpunt van alles wat er mis is op het gebied van fact checking. Jort greep de gelegenheid aan Storms om z'n oren te slaan met een uitspraak van een rechter uit 1990, waaruit moest blijken dat Storms het in zijn tijd bij Nieuwe Revu ook niet zo nauw nam met die feiten.

Een en ander werd gadegeslagen door een stoïcijns voor zich uitturende Nina Brink. Toen de boel escaleerde (Jort noemde Pieter een golddigger die op stap mocht met de creditcard van zijn vrouw), richtte de tafelheer zich tot Brink: waarom ze na tien jaar WorldOnline-gedoe nog steeds in haar slachtofferrol kruipt terwijl ze eigenlijk sorry zou moeten zeggen tegen de Nederlanders van wie ze 400 miljoen euro zou hebben afgetroggeld. Nina reageerde door de microfoon van zich af te meppen.

Het was genante, bij vlagen amusante tv. Maar waar hebben we naar zitten kijken? In de eerste plaats: wat kwamen Storms en Brink überhaupt doen bij DWDD? Als Pieter iets heeft te vertellen over een boek over de journalistiek, kan Nina dan niet in haar villa blijven (of in haar SM-kelder natuurlijk)? En was het misschien een opzetje van Matthijs en Jort?

Op zijn website 925.nl doet Jort verslag van wat zich na afloop van de uitzending afspeelde, onder de titel 'Storms in een glas modder'. Uiteraard is Jorts verslag gekleurd door zijn persoonlijke observaties, maar het is heerlijk leesvoer. Een citaat: "Al snel stiefelde Nina voorbij, en begon met een rood hoofd mij aan te spreken. 'Jij bent een rat! Jij bent een rat! Jij bent een rat!', siste ze woest."

De rest is hier te lezen.

Update: Wegens een overdosis aandacht is bovenstaande link soms niet toegankelijk. Sterker nog: heel 925.nl lag vanmiddag plat. Meer mensen hebben zich druk gemaakt over Pieter en Jort. Lees bijvoorbeeld een verslag vanuit een p.r.-point of view: Storms vs Kelder, daar helpt geen mediatraining aan.

Paris Hilton loves things and stuff

'Young Lebanese drive through devastated neighborhood of South Beirut, 15 August 2006'

Geen idee waarom, maar ik moet de laatste tijd vaak aan bovenstaande foto denken. Een groep jonge Libanezen keert terug naar hun sjiitische wijk in Beiroet om de situatie in zich op te nemen na Israëlische bombardementen. Persfotograaf Spencer Platt won er de World Press Photo mee in 2006. Is het de schaamteloze decadentie? De over de top gestylede Paris Hilton-klonen? De totaal met de rest van het tafereel contrasterende cabrio? Zoals ik al zei: geen idee. Maar een prachtige foto is het. Nog steeds.

Chip Chop Awards

Leuk: de Chip Chop Awards. Een reclameprijs die in een hele lading categorieën wordt uitgereikt, maar dan niet alleen aan de gevestigde orde. Iedereen mag meedoen. Het gaat naast de geijkte dingen als 'best packaging design' of 'best viral' om persiflages, nep-commercials, remakes, bewerkingen, noem maar op. Categorieën hebben klinkende namen als 'best work for any brand you haven't a hope of winning', 'best use of bad taste'.

Hier alvast één genomineerde in de categorie 'best viral', de rest vind je hier.

Hoe schoon is jouw site?

Toen ze op tv kwamen snapte ik er al helemaal niets van. Twee bekakt geklede dames die ook nog eens schuilgingen onder boa's en andere sjiek bedoelde accessoires gingen het land door om huizen schoon te maken. En dat werd dan uitgezonden in 'Hoe schoon is jouw huis'. Twee vrouwen. Die huizen schoonmaken. Op tv. Waarom?
Zelf noemden dochter Marja en moeder Liny zich 'schoonmaakdiva's', maar met vleesgeworden ballerinadoekjes waren ze waarschijnlijk ook tevreden geweest. Wekenlang was te zien hoe Marja en Lidy studenten en ander onkuis gespuis achternazaten met een roze plumeaux. Aangekoekte fornuizen gingen ze te lijf met liters sop of gewoon met hun plastic afwashandschoenen. Dit allemaal ging gepaard met kreten als 'Wat erg!', 'Vreeeeeselijk, zo kunnen mensen toch niet leeeven!' en 'Zoiets heb ik echt nog nooit meegemaakt'. En dat elke week.

Net nu ik dacht dat we van ze af waren, maakt Marja haar glorieuze comeback op internet. Niet om websites schoon te maken, nee, ze wil niets minder dan een revolutie in het huishouden teweegbrengen. Marja heeft zich omgedoopt tot 'Nederlands favoriete poetskoningin' en zal in die hoedanigheid snelle, bruikbare én vooral handige tips gaan geven. Dat is nodig, want, zo redeneert Marja: 'Dagelijks krijgen wij met z’n allen te maken met huishoudelijke taken. Of dit nu om schoonmaken gaat, doe-het-zelf klusjes, de tuin of de altijd terugkerende geldzaken en vooral zorgen. Vooral nú, met de crisis nog in de benen, moeten wij allemaal efficiënter omgaan met ons geld en daarom wil ik een steun in de rug zijn voor anderen.'
Hoe dat allemaal gaat op internet, weet Marja niet precies, maar ze gaat hoe dan ook Bloggen (ja, met een hoofdletter). Eerst legt Marja nog even uit wat dat precies is, een Blog, om daarna te onthullen wat haar heeft gedreven om Marjaweetraad.nl op te richten: 'Na opnieuw flink Googlen, heeft dit mij een heel heldere kijk opgeleverd.' Het resultaat liegt er niet om: op haar blog staan meteen al vragen over huizen die naar rook stinken en badkamerschimmels.
Speciaal voor Marjaweetraad.nl poseert Marja in een steriel witte schoonmaakjas achter haar laptop. Om nog eens extra te benadrukken dat het haar menens is, heeft Marja haar afwasborstel naast het toetsenbord opgesteld. Uiteraard ontbreekt de voor Marja zo kenmerkende corsage niet. En inderdaad: dat glazen tafelblad zó brandschoon dat deze nog feller spiegelt dan de glazen in haar bril.


Tot slot een tip die mij ietwat bizar in de oren klinkt: als schoonmaakdoekjes gaan stinken gooi je ze niet in de was, maar drie minuten op vol vermogen in de magnetron. Waarom?

Verboden advertenties

Een schokkend beeld misschien, maar wel doeltreffend. Toch is deze animal rights-campagne verboden. Net als alle andere afbeeldingen op deze pagina.